Boshlash

Nega DNS oʻzgarishlari darhol tarqalmaydi?

DNS tarqalishi sirsiz-sehrsiz: yozuvni oʻzgartirganingizdan to oʻzgarish hamma uchun kuchga kirgunicha aslida nima sodir boʻladi.

2 DAQIQA OʻQISH

Siz DNS yozuvini oʻzgartirdingiz. Sizda hammasi darhol ishlayapti, ammo boshqa davlatdagi tanishingiz hamon eski saytni koʻryapti. Bu asabga tegadi, lekin nima boʻlayotganini tushunsangiz, hammasi oydinlashadi.

DNS aslida nima

Kimdir brauzerga yourdomain.com deb yozganda, bu nom IP manzilga (masalan, 203.0.113.10) aylantirilishi kerak. Shu ishni DNS tizimi bajaradi. U keshlangan soʻrovlar zanjiri orqali ishlaydi:

Browser → ISP resolver → Root DNS → TLD DNS → Authoritative DNS

Zanjirning har bir boʻgʻini javobni maʼlum vaqtga keshda saqlaydi (TTL — Time To Live, yashash muddati). DNS yozuvini oʻzgartirganingizda yangi qiymat darhol faqat avtoritativ serverda paydo boʻladi. Undan yuqoridagi har bir keshda muddati tugaguncha eski qiymat turadi.

Nega «tarqalish» aslida tarqalish emas

DNS yangilanishlarni oʻzi joʻnatmaydi. Oʻzgarish avtoritativ serverda jim kutib turadi. Har bir internet-provayderning DNS rezolveri yangi qiymatni shu yozuv uchun keshi eskirib, qayta soʻrov yuborgandagina oladi.

Demak, «tarqalish» aslida «butun dunyodagi ~50 000 ta keshning birma-bir eskirishini kutish» degani. Baʼzilari 5 daqiqada eskiradi, baʼzilari 24 soatda. Oʻrtacha 1–6 soat.

Tarqalishni qanday tekshirish mumkin

whatsmydns.net saytidan yoki terminalda dig buyrugʻidan foydalaning:

dig +short yourdomain.com @1.1.1.1   # Cloudflare's resolver
dig +short yourdomain.com @8.8.8.8   # Google's resolver
dig +short yourdomain.com @9.9.9.9   # Quad9's resolver

Uchalasi ham yangi IP manzilni qaytarsa, yirik rezolverlar yangilangan boʻladi. Bu tashrif buyuruvchilaringizning 90% ini qamrab oladi.

Rejalashtirilgan oʻzgarishdan oldin jarayonni tezlashtirish

DNS oʻzgartirishdan bir kun oldin yozuvning TTL qiymatini 300 soniya (5 daqiqa)ga tushiring. Saqlang. Avvalgi TTL muddaticha kuting (koʻpincha 1–24 soat) — endi qayta soʻrov yuborgan har bir kesh qiymatni atigi 5 daqiqaga saqlaydi.

Ertasi kuni asosiy DNS oʻzgarishini kiriting. Eng yomon holatda tashrif buyuruvchilar eski maʼlumotni soatlab emas, 5 daqiqa koʻradi.

Oʻzgarish barqarorlashgach, DNS soʻrovlari yukini kamaytirish uchun TTL qiymatini yana 3600 (1 soat) yoki undan yuqoriga koʻtaring.

Koʻp uchraydigan holatlar

«Telefonda ishlayapti, noutbukda esa yoʻq». Turli DNS rezolverlar yozuvni turli vaqtda keshlagan. Kuting yoki DNS keshini tozalang:

  • Windows: ipconfig /flushdns
  • macOS: sudo dscacheutil -flushcache; sudo killall -HUP mDNSResponder
  • Linux: sudo systemd-resolve --flush-caches

«48 soatdan keyin ham baʼzi foydalanuvchilar eski saytni koʻryapti». Ularning rezolverida kesh «qotib» qolgan boʻlishi mumkin. Ulardan boshqa tarmoqni (Wi-Fi oʻrniga mobil internetni) sinab koʻrishni soʻrang: mobil internetda ishlasa, muammo sizda emas, ularning uy yoki ofis DNS serverida.

«Cloudflare yangilanmayapti». Cloudflare serverlari DNS oʻzgarishidan keyin 60 soniya ichida yangilanadi. Sizda yangilanmasa, yozuvda toʻq sariq bulut (proksi) yoqilgan boʻlishi ehtimol — hosting yozuvlari uchun kulrang bulutga (faqat DNS) oʻtkazing yoki Page Rules sozlamalarini tekshiring.

Qachon bizga murojaat qilish kerak

48 soatdan keyin ham yirik rezolverlar (Cloudflare, Google, Quad9) eski IP manzilni koʻrsatsa, muammo rezolverlardan oldingi bosqichda. Yo oʻzgarish saqlanmagan, yo yozuvda xato bor. Panel orqali domen nomini koʻrsatib bizga yozing (Yordam → Bizga yozing) — avtoritativ serverlarni bevosita tekshirib beramiz.

Hali ham savollar bormi?

Bizga chatda yozing — AI darhol javob beradi, kerak boʻlsa muhandis qoʻshiladi, kunning istalgan vaqtida.

Yordamga yozish