Boshlash

VPS uchun operatsion tizimni tanlash.

Ubuntu, Debian, Rocky / AlmaLinux va boshqalar — bulutli serveringiz uchun qaysi biri qachon toʻgʻri tanlov.

3 DAQIQA OʻQISH

Bulutli serverga operatsion tizim (OT) kerak. Uni serverni yaratayotganda tanlaysiz (yangi panelda + Yaratish → Bulutli server). Bizda Ubuntu, Debian, Rocky Linux, AlmaLinux, CentOS Stream, Fedora va openSUSE bor. Quyida qaysi birini tanlash kerakligini tushuntiramiz.

Ubuntu (LTS)

Qachon tanlash kerak: Linux serverlar bilan endi ishlay boshlagan boʻlsangiz, eng katta hamjamiyat va eng koʻp qoʻllanmalar kerak boʻlsa, Docker / Kubernetes ishlatsangiz yoki Node.js / Python / Ruby ilovasini joylashtirsangiz.

Nega: eng katta ekotizim, eng yaxshi hujjatlar, yangi paketlar, 5 yillik LTS qoʻllab-quvvatlash.

Versiyalar: 24.04 LTS (tavsiya etiladi), 22.04 LTS.

Debian

Qachon tanlash kerak: maksimal barqarorlik kerak boʻlsa, server yillar davomida katta yangilanishlarsiz ishlashi kerak boʻlsa yoki oldindan oʻrnatilgan paketlar iloji boricha kam boʻlishini xohlasangiz.

Nega: juda barqaror, kutilmagan oʻzgarishlar yoʻq, paket versiyalari ehtiyotkorlik bilan yangilanadi, standart oʻrnatma Ubuntuʼdan kichikroq.

Versiyalar: 12, 11.

AlmaLinux / Rocky Linux

Qachon tanlash kerak: aynan RHEL bilan mos tizim kerak boʻlsa (yum/dnf, standart SELinux sozlamalari va h.k.) yoki RHEL uchun yozilgan skriptlar va vositalaringiz boʻlsa.

Nega: Red Hat 2021-yilda bepul CentOSʼni toʻxtatgandan keyin uning oʻrnini bevosita bosgan tizimlar. AlmaLinux va Rocky — RHEL bilan xatolarigacha mos keladigan forklar.

Versiyalar: ikkalasida ham 10 va 9.

CentOS Stream

Qachon tanlash kerak: aynan RHEL ishlab chiqilishining asosiy yoʻnalishini kuzatib borishni xohlasangiz.

Qachon tanlamaslik kerak: production uchun barqaror OT kerak boʻlsa — Stream RHELʼdan orqada emas, oldinda boradigan uzluksiz yangilanadigan (rolling-release) tizim.

Fedora

Qachon tanlash kerak: eng yangi kernel/glibc/python talab qiladigan dasturni ishlab chiqayotgan yoki sinayotgan boʻlsangiz va OTʼni har yili yangilashga qarshi boʻlmasangiz.

Production uchun tanlamang: 13 oylik qoʻllab-quvvatlash muddati juda qisqa.

openSUSE Leap

Qachon tanlash kerak: boshqa joyda allaqachon SUSE/openSUSE ishlatsangiz va zypper hamda YaST bilan tanish boʻlsangiz.

Versiyalar: 16.

CentOS yoki Debian?

Yangi VPS uchun koʻp beriladigan savol. Klassik CentOS (7 va 8) qoʻllab-quvvatlash muddati tugagan va endi yangilanmaydi; undan faqat RHELʼdan oldinda boradigan CentOS Stream qoldi. Barqaror server uchun:

  • Debian — apt bilan ishlash sizga qulay boʻlsa va uzoq ishlaydigan, ehtiyotkor asos kerak boʻlsa.
  • AlmaLinux yoki Rocky Linux — dasturingiz yoki odatlaringiz CentOS / RHEL muhitiga moʻljallangan boʻlsa (dnf, SELinux, RHEL paketlari): ular avvalgi CentOSʼning bevosita davomi.

Amaliy tavsiya

Foydalanuvchilarning 90 foizi uchun:

  • Veb-ilovani joylashtirish → Ubuntu 24.04 LTS
  • Maʼlumotlar bazasi serveri / uzoq ishlaydigan infratuzilma → Debian 12
  • RHEL bilan mos muhit → Rocky Linux yoki AlmaLinux (oxirgi versiya)

OTʼni keyinroq almashtirish

Tizimni qayta oʻrnatish (server sahifasi → ⋯ → Tizimni qayta oʻrnatish) xuddi shu OTʼni noldan qayta oʻrnatadi — diskdagi barcha maʼlumotlar oʻchiriladi va sizga yangi root paroli beriladi.

Panel serverni boshqa OTʼga oʻtkaza olmaydi. Bu kerak boʻlsa, qoʻllab-quvvatlash xizmatiga yozing (Yordam → Bizga yozing) yoki kerakli OT bilan yangi server yaratib, maʼlumotlaringizni unga koʻchiring.

Yangi serverda nimalar bor

Siz tanlagan OTʼning toza obrazi, shuningdek:

  • Server yaratishda SSH kalit qoʻshgan boʻlsangiz, u /root/.ssh/authorized_keys faylida turadi
  • Root paroli — har doim yaratiladi va server sahifasida koʻrsatiladi (elektron pochtaga yuborilmaydi)
  • Cloud config bosqichida oʻz cloud-init sozlamangizni bergan boʻlsangiz, u ham qoʻllanadi

OT obrazining oʻz standart sozlamalaridan tashqari hech narsa qoʻshmaymiz: xavfsizlik devori qoidalari ham, yangilanish sozlamalari ham, boshqaruv paneli ham yoʻq. Bularni oʻzingiz sozlang — xavfsizlik devori asoslari maqolasiga qarang. Saytlar uchun tayyor boshqaruv paneli kerak boʻlsa, bu bulutli server emas, bizning veb-hostingimiz.

Hali ham savollar bormi?

Bizga chatda yozing — AI darhol javob beradi, kerak boʻlsa muhandis qoʻshiladi, kunning istalgan vaqtida.

Yordamga yozish