Theo dõi CPU, RAM và ổ đĩa trên VPS.
Cách xem ngay thứ gì đang dùng tài nguyên, cần chú ý gì ở số liệu dài hạn, và các công cụ miễn phí để thiết lập cảnh báo.
Bạn đưa VPS vào production, lưu lượng tăng, bỗng nhiên website chậm. Câu hỏi đầu tiên: nút thắt ở đâu? CPU? RAM? I/O ổ đĩa? Mạng?
Xem nhanh trong bảng điều khiển
Bảng điều khiển mới (rivervo.com/panel): trang máy chủ có thẻ Mức sử dụng trực tiếp với biểu đồ CPU, Mạng (vào/ra) và Ổ đĩa (đọc/ghi) trong 1, 6 hoặc 24 giờ gần nhất. Dữ liệu cập nhật mỗi phút.
Thẻ này không hiển thị RAM hay dung lượng ổ đĩa — để xem những thông tin đó và chi tiết theo từng tiến trình, hãy dùng các công cụ dưới đây bên trong máy chủ.
Xem theo thời gian thực
SSH vào và chạy:
topĐầu màn hình: load average (1 phút / 5 phút / 15 phút). Load > số nhân CPU nghĩa là CPU đang quá tải.
Danh sách tiến trình: mặc định sắp xếp theo %CPU giảm dần. Nhấn M để sắp xếp theo bộ nhớ.
Để có giao diện dễ dùng hơn, hãy cài htop:
sudo apt install htop # Ubuntu/Debian
sudo dnf install htop # RHEL/Alma
htopDùng phím mũi tên để di chuyển, F9 để dừng tiến trình.
Bộ nhớ
free -hHiển thị total / used / free / buffers / cache.
Bộ nhớ cache không phải là "đang dùng". Linux dùng RAM trống làm cache hệ thống tệp và giải phóng khi ứng dụng cần. Hãy xem cột available để biết dung lượng "trống" thực sự.
Hết bộ nhớ = OOM killer vào cuộc và dừng tiến trình lớn nhất. Chạy dmesg | grep -i kill để xem tiến trình nào đã bị dừng.
Dung lượng ổ đĩa
df -h # dung lượng theo từng hệ thống tệp
du -sh /* # dung lượng theo thư mục cấp cao nhất
du -sh /var/* # xem chi tiết /varĐể tìm tệp lớn:
find / -size +500M -exec ls -lh {} \; 2>/dev/nullNhững nơi hay chiếm dung lượng: /var/log (xoay vòng log), /var/lib/docker (dọn image không dùng: docker system prune -a), /tmp, thư mục dữ liệu MySQL.
I/O ổ đĩa (kẻ gây chậm thầm lặng)
iostat -x 5 # nếu đã cài (apt install sysstat)Theo dõi cột %util. Liên tục >70% nghĩa là ổ đĩa là nút thắt.
Để xem I/O theo tiến trình:
sudo iotop(cài đặt: sudo apt install iotop)
Mạng
sudo iftop # băng thông theo từng kết nối, thời gian thực
sudo nethogs # băng thông theo tiến trìnhHoặc xem tổng lưu lượng:
ifstat 1Số liệu dài hạn
Công cụ thời gian thực cho biết điều gì đang xảy ra NGAY BÂY GIỜ. Để xem xu hướng, hãy cài công cụ lưu số liệu lâu dài:
Netdata (miễn phí, nhẹ, giao diện web rất đẹp):
bash <(curl -SsL https://my-netdata.io/kickstart.sh)Truy cập http://vps-cua-ban:19999. Tự phát hiện mọi thứ — CPU, RAM, ổ đĩa, mạng, MySQL, Redis, Nginx, Docker, v.v. Bản miễn phí đủ cho hầu hết nhu cầu.
Prometheus + Grafana (bộ đầy đủ, cần cài đặt nhiều hơn): cho giám sát nghiêm túc với cảnh báo và lưu trữ dài hạn. Tiêu chuẩn cho production.
Glances (thay thế top, lưu số liệu lâu dài):
sudo apt install glances
glances --webserver --port 61208Cảnh báo
Các lựa chọn miễn phí dùng tốt:
- UptimeRobot — miễn phí 50 monitor, kiểm tra dịch vụ mỗi 5 phút, cảnh báo khi ngừng hoạt động
- Healthchecks.io — miễn phí 20 cron check, cảnh báo khi tác vụ theo lịch không gửi tín hiệu
- Netdata Cloud — cảnh báo miễn phí trên số liệu nó thu thập
- Grafana Cloud — miễn phí 10k metric + cảnh báo
Email từ cron job cũng dùng được nhưng bị giới hạn tần suất và dễ bị bỏ qua khi tích tụ nhiều.
Chẩn đoán nhanh website chậm
Chạy lần lượt các lệnh sau:
uptime # load avg — CPU quá tải?
free -h # thiếu bộ nhớ?
df -h # ổ đĩa đầy?
iostat -x 5 5 # nút thắt I/O ổ đĩa?
top # tiến trình nào đang ngốn CPU?Trong khoảng 60 giây, bạn sẽ biết tài nguyên nào có vấn đề và tiến trình nào gây ra.